Ngân hàng dừng cho vay người dân bế tắc

Không ít người mua nhà đang rơi vào thế kẹt khi khoản tín dụng cho vay mua nhà bị ách tắc.

Vỡ kế hoạch mua nhà

Cuối tháng 10/2015, chị Nguyễn Thanh Hồng (quận Thanh Xuân, Hà Nội) ký kết mua nhà tại dự án ở quận Hoàng Mai. Theo dự tính, chị Hồng sẽ đóng 60% số tiền ban đầu, còn lại vay NH. Tham khảo bạn bè đã từng vay vốn, chị Hồng yên tâm khi thủ tục rất nhanh, đặc biệt chị lại vay theo gói thương mại.

Giữa tháng 12/2015, tới đợt đóng tiền, chị Hồng cầm hồ sơ tới NH vay vốn nhưng nhân viên phòng khách hàng cá nhân đã lắc đầu và trả lời: “Hiện nay NH tạm ngừng giải ngân các dự án hình thành trong tương lai như trường hợp của chị”.

Nhiều ngân hàng ngừng giải ngân cho vay mua nhà hình thành trong tương lai 

Chị Hồng hoang mang vì trước đó chưa đầy một tháng, người bạn của chị cũng mua nhà ở dự án này vay được cũng ở NH. Chị cố gắng nhờ nhân viên NH giúp nhưng phía ngân hàng đề nghị chị Hồng phải có tài sản khác đảm bảo mới có thể vay được. Cuối cùng, chị Hồng phải ra về trong nỗi thất vọng.

Tiếp tục lần theo các số điện thoại được bạn bè giới thiệu, chị Hồng gọi sang BIDV, Vietcombank, thậm chí là các NHCP đều không đơn vị nào nhận lời. Yêu cầu nộp tiền đang tới gần mà chị Hồng chưa biết xoay sở đâu để có đủ tài chính.

Anh Lưu Quang Tuấn (ở Ba Đình, Hà Nội) cũng lo lắng tìm nguồn tài chính để đóng tiếp tiền mua căn hộ. Đang có nhu cầu vay hơn 500 triệu đồng nhưng sau khi nhờ vả các cửa, hầu hết các nhà băng đều từ chối.

Anh Tuấn cho hay: “Cách đây có một tháng là vay dễ dàng, chỉ vì chậm chân một chút giờ thì đúng là hoang mang thực sự. Mình đã dốc hết tiền để mua nhà, nếu không có tiền đóng, nguy cơ bị chủ đầu tư phạt rất cao”.

Từ đầu tháng 12, các ngân hàng đã tạm dừng các chương trình vay mua nhà hình thành trong tương lai. Nhân viên khách hàng tại BIDV Nam Hà Nội cho biết, đơn vị này đã ngừng giải ngân và hiện đang chờ hướng dẫn. Một nhân viên tín dụng tại chi nhánh Thăng Long của NH này cho khách hàng biết vẫn có thể tiếp nhận hồ sơ thủ tục nhưng khách phải chờ vì hiện tại NH sẽ chưa giải ngân.

Một nhân viên khác của Vietcombank tại phòng giao dịch ở quận Cầu Giấy cũng thông báo hiện ngân hàng chỉ cho vay nếu khách hàng có tài sản khác đảm bảo. Không chỉ riêng gói vay 30.000 tỷ đồng mà ngay cả gói vay thương mại cũng áp dụng như vậy.

Tuy nhiên, một số ngân hàng vẫn mở cửa đối với khách hàng đủ điều kiện. Nhân viên tư vấn một NH ở Trung Hoà Nhân Chính cho hay, NH chỉ tạm dừng trong vòng 1 tuần sau đó đã triển khai lại bình thường.

Việc NH dừng nhận hồ sơ cho vay mua nhà vào đúng thời điểm cuối năm, khi nhu cầu vay mua nhà tăng cao, gây tâm lý hoang mang lo lắng cho nhiều khách hàng. 

Chị Hồng cho hay: “Nếu không vay được NH mua nhà thì tôi sẽ phải tìm các nguồn vốn khác. Thậm chí sẽ tính chuyện bán nhà nếu không tìm được khoản vay phù hợp. Bởi vì vay ngân hàng sẽ dành ra một khoản để trả chứ vay tín dụng đen thì coi như chết luôn”.

Còn anh Nguyễn Văn Hiệp đặt câu hỏi: “Tại sao cùng một dự án chỉ cách nhau có một tháng mà có người vay được, người không? Đối với các dự án chỉ còn vài tháng nữa là bàn giao nhà, hoặc đã bàn giao nhà nhưng chưa có sổ đỏ thì vẫn thuộc nhà hình thành trong tương lai theo thông tư mới sẽ giải quyết thế nào?”

Cấm cửa nhà trên giấy

Thời gian gần đây khi lãi suất cho vay mua nhà giảm, các ngân hàng tung ra nhiều chương trình ưu đãi đã kích thích một lượng không nhỏ người dân vay mua nhà. Tuy nhiên, việc đột ngột cắt khoản tín dụng này đang khiến người mua nhà lo lắng.

Theo quy định của pháp luật về nhà ở và các văn bản hướng dẫn hiện hành, việc nhận thế chấp Quyền tài sản liên quan đến Dự án đầu tư xây dựng nhà ở/Nhà ở hình thành trong tương lai phải thực hiện theo quy định của Luật Nhà ở năm 2014, Nghị định 99/2015/NĐ-CP, các trường hợp nhận thế chấp không đúng với quy định của Luật Nhà ở và Nghị định 99 thì không có giá trị pháp lý và không được pháp luật công nhận. 

Tuy nhiên, Luật nhà ở, Nghị định 99 và Thông tư số 26/2015/TT-NHNN đều chưa có hướng dẫn cụ thể trong việc nhận thế chấp Quyền tài sản liên quan đến dự án đầu tư xây dựng nhà ở/nhà ở hình thành trong tương lai.

Nhiều chương trình cho vay mua nhà cuối năm 

Mặt khác, hiện nay, do các hướng dẫn và quy định của pháp luật chưa cụ thể nên phần lớn các văn phòng đăng ký đất đai địa phương từ chối xác nhận đăng ký giao dịch bảo đảm đối với việc nhận thế chấp Dự án đầu tư xây dựng nhà ở/Nhà ở hình thành trong tương lai.

Theo luật sư Trương Thanh Đức, do Luật Nhà ở 2014 khá mập mờ về hình thức thế chấp nhà ở trong tương lai đã khiến cho các ngân hàng lo sợ nếu cho vay bằng thế chấp nhà chưa hình thành sẽ vi phạm quy định hiện hành. Vì vậy, hiện nay xảy ra tình trạng nhiều ngân hàng ngừng cho vay và chờ hướng dẫn từ Bộ Xây dựng.

Lý giải về việc ngừng cho vay, theo các NH, để đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật trong thời gian chờ ý kiến hướng dẫn cụ thể từ các cơ quan chức năng và tránh rủi ro pháp lý liên quan đến việc nhận tài sản đảm bảo đối với các tài sản, NH tạm thời ngừng nhận thế chấp đối với các tài sản này mà chỉ nhận làm tài sản bảo đảm bổ sung.

Các NH đã có văn bản đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phối hợp với các Bộ ngành liên quan có hướng dẫn để tháo gỡ đối với các vướng mắc nêu trên.

Trong lúc ngân hàng và người mua nhà đang chờ đợi hướng dẫn, tâm lý lo lắng đang khiến người mua nhà phải xoay sở nếu cánh cửa ngân hàng bị đóng lại. 

Trước việc áp lực phải đóng tiền theo tiến độ, anh Hiệp đã tính tới cửa vay tiêu dùng thông qua người thân trong gia đình. Ước tính, mỗi người trong gia đình anh sẽ vay được khoản 100 triệu đồng, anh sẽ gom đủ 400 triệu đóng tiếp tiền nhà. Tuy nhiên, với cách này, lãi suất mỗi tháng rất cao, anh Hiệp sẽ phải thêm gánh nặng rất lớn.

BĐS có nên mua bán tái suất định cư

Hiệp hội Bất động sản TP HCM (Horea) vừa kiến nghị Bộ Xây dựngcho phép chủ sở hữu nhà ở tái định cư và người sở hữu suất tái định cư được định đoạt (bán, sang nhượng) nhà ở tái định cư của mình.

Ồ ạt bán “chui”

Tại chung cư A, khu tái định cư Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh, hầu hết dãy căn hộ đều vắng bóng người. Chỉ một vài hộ sống ở tầng trệt, khu căn hộ ngoài đường chính. Thấy bảng ghi “bán hoặc cho thuê nhà”, chúng tôi liên lạc với chủ căn hộ là bà Huỳnh Thị Liễu đang ở quận 6. Bà Liễu cho biết phải bán hay cho thuê vì không thể ở do quá xa, cả gia đình bà buôn bán ở khu chợ Hồ Tôn Quý (quận 6).

“Dù không muốn nhưng phải bán hoặc cho thuê do tôi không có nhu cầu, lại không có tiền để thanh toán tiếp. Tôi được cấp căn hộ tái định cư khoảng 50 m2 nhưng phải đóng hơn 300 triệu đồng qua hình thức trả góp hằng tháng. Đến nay, còn nợ hơn 100 triệu đồng nhưng tôi không có khả năng thanh toán” - bà Liễu bộc bạch.

Tại tầng trệt chung cư này, gia đình của bà Vũ Thị H. có 5 người nhưng luôn vắng vẻ do những thành viên khác không chịu về đây ở. Theo bà H., đa phần những căn hộ ở đây đã có chủ nhưng họ không ở do nhiều nguyên nhân.

Biết khu tái định cư trên đường Chu Văn An (quận Bình Thạnh) đang rao bán nhiều căn hộ, chúng tôi đến tìm hiểu. Ông Bằng, một cư dân khu tái định cư, cho biết trước khi về đây, sống ở chung cư Thanh Đa nhưng do bị lún nên phải di dời, ông được cấp 2 căn tái định cư. Theo ông, rất nhiều hộ trong chung cư này đã bán, chuyển nhượng suất tái định cư của mình cho người khác vì không có nhu cầu ở. Giá một căn hộ 62 m2 tại đây được giao dịch ở mức 800 triệu đồng.

Dù chưa được phép nhưng việc mua bán, chuyển nhượng căn hộ tái định cư đã diễn ra khá nhiều. Các trang mạng mua bán bất động sản đang rao bán ồ ạt căn hộ tái định cư. Với những giao dịch này, người mua chỉ đóng trước vài trăm triệu đồng là có nhà ở ngay, phần còn lại trả góp theo thời hạn do nhà nước quy định.

Bà Nguyễn Thị H. ở chung cư Man Thiện (quận 9) cho biết bà mua lại căn hộ tái định cư 74,5 m2 ở đây với giá hơn 700 triệu đồng từ 4 năm trước. “Người được cấp căn hộ không có nhu cầu ở, trong khi mình cần nhà vừa túi tiền lại được ở ngay. Tôi nghĩ mua căn hộ tái định cư vẫn an tâm hơn các dự án chưa xây xong” - bà H. phân tích.

Tôn trọng quyền sở hữu

Trong văn bản kiến nghị Bộ Xây dựng, Horea cho rằng việc cho phép chủ sở hữu nhà ở tái định cư và người sở hữu suất tái định cư được định đoạt (bán, sang nhượng) nhà ở tái định cư của mình là cần thiết. Điều này vừa tôn trọng và bảo vệ quyền lợi của chủ sở hữu căn hộ tái định cư, suất nhà ở tái định cư vừa giúp thị trường bất động sản minh bạch và cơ quan chức năng quản lý tốt hơn các giao dịch.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Horea, cho rằng các đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM đã và sẽ thực hiện nhiều công trình lớn nên rất cần quỹ nhà tái định cư để phục vụ các hộ bị giải tỏa. Theo quy định hiện hành, người nhận nhà tái định cư được cấp chủ quyền nhà nhưng không được chuyển nhượng trong một thời gian khá dài; người nhận suất nhà tái định cư cũng không được chuyển nhượng.

Tuy nhiên, theo pháp luật dân sự, Luật Nhà ở 2014, người sở hữu căn hộ tái định cư cũng có quyền định đoạt đối với căn hộ của mình. Suất nhà tái định cư cũng là “quyền tài sản” của người dân, do vậy, họ cũng phải được quyền định đoạt.

Luật sư Trương Thị Hòa, Trưởng Văn phòng Luật sư Trương Thị Hòa, cho rằng kiến nghị của Horea là cần thiết và dựa trên nguyên tắc tôn trọng quyền sở hữu. Đã cấp cho người dân thì cũng cho họ quyền được chuyển nhượng, mua bán.

Nếu không, do phải giao dịch “chui” nên giá rẻ, người bán bị thiệt thòi. Nhà nước không muốn người dân thuộc diện giải tỏa không có nhà ở nhưng thực tế mỗi người có quyền và có trách nhiệm về tài sản của mình, do vậy nhà nước không phải lo lắng điều này.

Lãnh đạo một cơ quan chức năng của TP HCM nhìn nhận kiến nghị của Horea là đúng và cho biết thêm TP HCM từng yêu cầu các sở, ngành khuyến khích người dân giữ lại nhà tái định cư để an cư lạc nghiệp, đừng vì cái lợi trước mắt mà bán dẫn đến phải ở nhà thuê.

Nhưng trên thực tế, việc mua bán, chuyển nhượng các suất tái định cư trong thời gian qua không bị cản trở gì. Người dân có suất tái định cư vẫn có thể ủy quyền cho người khác để thanh toán tiền hay đứng tên làm các thủ tục liên quan.

Để có dư luận nhiều chiều, Báo Người Lao Động mời quý độc giả có ý kiến về đề xuất của Horea cho phép mua bán, sang nhượng suất nhà ở tái định cư. Chúng tôi sẽ chọn đăng những ý kiến thuyết phục, mang tính xây dựng cao.

BĐS LonDon đang ế ẩm

Nhu cầu bất động sản hạng sang đang giảm tốc mạnh, không chỉ ở London mà cả ở các thị trường lớn khác trên thế giới...

Vào tháng 8/2014, khi thị trường bất động sản London tăng chóng mặt, một căn hộ 2 phòng ngủ tại một trong những khu đắt nhất của thành phố được rao bán với giá 3,25 triệu Bảng, tương đương 4,64 triệu USD. Mức giá này tăng 67% so với thời điểm cách đó 6 tháng.

Nhưng theo tờ Wall Street Journal, căn hộ trên - thuộc khu Cadogan Gardens ở quận Knightsbridge - hiện vẫn chưa được bán. Và kỳ vọng về giá của nó đã đảo chiều. Từ sau lần tăng giá vào tháng 8/2014 đến nay, giá căn hộ này đã bị giảm 3 lần, hiện còn 2,5 triệu Bảng.

Theo tờ Wall Street Journal, ở những khu vực có giá địa ốc “chát” nhất London, “cơn sốt” ngày nào đang hạ nhiệt.

Mấy năm sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009, các nhà đầu tư giàu có, chủ yếu từ Nga, Trung Quốc và Trung Đông đua nhau sắm nhà cao cấp ở những thành phố như London, New York và Vancouver. Khi đó, bất động sản dường như là một kênh đầu tư an toàn, đem lại lợi nhuận “khủng” trong môi trường lãi suất siêu thấp.

Giờ đây, nhu cầu bất động sản hạng sang đang giảm tốc mạnh, không chỉ ở London mà cả ở các thị trường lớn khác trên thế giới.

Theo phân tích của công ty môi giới bất động sản Knight Frank LLP, giá bình quân của nhà cao cấp tại 10 thành phố toàn cầu sẽ chỉ tăng 1,7% trong năm nay, từ mức tăng 3% trong năm 2015.

Các nhà đầu tư nước ngoài trước đây giữ vai trò chủ chốt trong việc tạo ra “sốt” bất động sản cao cấp giờ đang phải đối mặt với đồng nội tệ mất giá, cú sốc chứng khoán, và giá dầu giảm sâu.

Theo ông Manish Chande, nhà môi giới của công ty bất động sản Anh Clearbell Capital, “cơn điên trên thị trường địa ốc cao cấp ở London đã hoàn toàn biến mất. Cách đây 18 tháng, nhà bán chạy như tôm tươi. Hiện nay, mọi chuyện hoàn toàn ngược lại”.

Giá nhà ở trung tâm London, bao gồm bất động sản cao cấp ở những khu “nhà giàu” như Mayfair và Chelsea, đã giảm 1,4% trong năm 2015 - theo số liệu của công ty Lonres. Còn theo Knight Frank, giá nhà ở khu Knightsbridge đã giảm 5,6% trong tháng 11/2015 so với cùng kỳ năm trước.

Tại New York, nhu cầu nhà cao cấp đã giảm từ năm ngoái, một phần do đồng USD tăng giá mạnh. Knight Frank dự báo giá bất động sản hạng sang sẽ giảm ở Hồng Kông, Singapore và Paris trong năm nay.

Hồi tháng 10/2015, ngân hàng UBS của Thụy Sỹ cho rằng giá nhà ở Sydney, Vancouver, San Francisco và Amsterdam có vẻ đã “cao hơn nhiều so với giá trị thực”.

Theo Knight Frank, giá nhà cao cấp ở Sydney tăng 15% trong năm 2015, nhưng mức tăng có thể chỉ đạt 10% trong năm nay.

Nhiều nhà đầu tư giàu có của Nga đã rút khỏi thị trường bất động sản London do tác động của lệnh trừng phạt quốc tế, đồng Rúp mất giá mạnh, và áp lực chính trị của Moscow nhằm hạn chế hoạt động đầu tư ra nước ngoài.

Đối với giới nhà giàu Trung Đông, giá dầu lao dốc đang là vấn đề khiến họ “đau đầu”. Bởi vậy mà nhu cầu mua nhà cao cấp ở nước ngoài của các nhà đầu tư đến từ khu vực này cũng giảm bớt.

Còn đối với khách đến từ châu Á và một số thị trường mới nổi khác, đồng nội tệ của họ mất giá đang trở thành rào cản đối với việc mua bất động sản cao cấp ở những thành phố London, New York hay Sydney. Đặc biệt, nhiều nhà đầu tư giàu có đến từ Trung Quốc còn đang “hao tiền tốn của” vì chứng khoán lao dốc.

Giao dịch BĐS tăng vọt trong tháng đầu năm

Nếu so với thời điểm cách đây 1 năm thì lượng giao dịch này tăng ở mức tương đối, tuy nhiên so với cùng kỳ khoảng 2-3 năm trước thì số lượng giao dịch đã tăng vọt đáng kể.

Sau những số liệu về mức kỷ lục giao dịch của thị trường BĐS trong năm 2015 được các công ty tư vấn như Savills, CBRE công bố, thì thị trường bất động sản (BĐS) luôn trong tâm thế hồ hởi. Minh chứng là ngay từ những ngày đầu của năm 2016, thị trường BĐS đã có sự nhập cuộc vô cùng sôi nổi với nhiều dự án mở bán.

Nhận định về diễn biến thị trường ngay trong tháng đầu tiên của năm 2016, Giám đốc sàn Phú Tài Land Phan Thanh Điệp cho hay, qua triển khai phân phối một số dự án trong tháng 12 và 3 tuần đầu tháng 1 nhận thấy, số lượng giao dịch nhiều hơn những tháng trước. Nếu so với thời điểm cách đây 1 năm thì lượng giao dịch này tăng ở mức tương đối, tuy nhiên so với cùng kỳ khoảng 2-3 năm trước số lượng giao dịch đã tăng vọt đáng kể.

Ông Điệp cho rằng, nguyên nhân khiến giao dịch trong thời điểm tháng 1 của năm 2016 gặt hái được nhiều thành công là do thời điểm này trùng với tháng Chạp Âm lịch nên nhu cầu mua sắm tăng cao. Bên cạnh đó, thị trường BĐS thời điểm cận tết Âm lịch cũng sẽ được "kích thích" bởi nhiều dòng tiền như tiền thưởng tết, tiền kiều hối, tiền lương cuối năm,....

So với cùng kỳ khoảng 2-3 năm trước thì số lượng giao dịch đã tăng vọt đáng kể

Hơn nữa, hiện nay nhiều nhà đầu tư đang đổ tiền vào BĐS như một kênh đầu tư an toàn cũng đang là lực đẩy cho thị trường. Nhưng đối với những nhà đầu tư này thì việc lựa chọn sản phẩm được khách hàng rất quan tâm và chú ý đến các yếu tố như diện tích, vị trí, giá cả, tính pháp lý và đặc biệt là uy tín cũng như cam kết triên khai đúng tiến độ của chủ đầu tư.

Đánh giá về tâm lý trên thị trường BĐS trong năm 2016, ông Điệp chia sẻ, nhu cầu mua BĐS trên thị trường vẫn còn rất lớn. Song, đối với khách hàng thì họ sẽ lựa chọn kỹ hơn và khó tính hơn, đặc biệt sẽ có nhiều lựa chọn hơn khi các dự án đang nắm bắt xu thế của thì tường đang triển khai nhanh và nhiều hơn so với năm trước. 2016 sẽ là năm của sự lựa chọn. Với chủ đầu tư phải lựa chọn phân khúc và dự án để triển khai. Còn đối với khách hàng sẽ lựa chọn các sản phẩm tốt trong số nhiều dự án đang và sẽ triển khai.

Mặc dù khá lạc quan về thị trường trong năm nay, tuy nhiên ông Điệp cũng rất thận trọng khi cho rằng thị trường BĐS sẽ vẫn tăng trưởng nhưng sẽ không quá mạnh. Ông cho biết, năm 2016 theo thông tin vĩ mô và chỉ số GPD ước tính, kinh tế sẽ ổn định ở mức bằng hoặc cao hơn năm 2015. Vì vậy, ông cho rằng, năm 2016 thị trường BĐS sẽ ở mức ổn định có tăng trưởng nhưng sẽ không quá mạnh và nhiều. Nhìn chung, thị trường BĐS sẽ phát triển ổn định và chỉ vẫn chỉ tập trung ở một vài phân khúc cũng như một số vị trí nhất định.